Yıldırım Bayezid tarafından yaptırılan ve 630 yıldır İstanbul Boğazını süsleyen Anadolu Hisarı’nın, restorasyon tamamlandıktan sonra kent kültür merkezine dönüştürülmesi planlanıyor.
Namazgahı da kapsayan restorasyon çalışmaları, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kültür Varlıkları Daire Başkanlığı bünyesindeki İBB Miras ekipleri tarafından yürütülüyor.
Çalışmalara ilişkin basın mensuplarına bilgi veren Kültür Varlıkları Daire Başkanı Oktay Özel, İstanbul’un fethinin ilk adımlarının 1390’da Anadolu Hisarı’nda atıldığını belirterek, “Hisar, uzunca bir süredir bakımsız ve kullanılmaz durumdaydı. 1930-1940’lı yıllardan itibaren kapsamlı bir restorasyon görmemiş ve tehlike oluşturan bir durumdaydı. 2021 Nisan ayı itibarıyla başlattığımız restorasyonla Hisar’ın depremdeki durumunu iyileştirecek güçlendirme çalışmalarını yaparak, konservasyon çalışmalarını da tamamlayarak, Hisar’ı yeniden İstanbullularla buluşturma hedefiyle yola çıktık. Rekor sayılabilecek bir sürede, restorasyon çalışmalarını büyük oranda toparladık. Yaz sonunda, Hisar’ı yeniden İstanbullularla kavuşturmuş olacağız.” dedi.
Hisarlar Müzesi başlığıyla hizmete girecek olan bölümün kültür sanat merkezine dönüşeceğini, Anadolu Hisarı’nın, konser, söyleşi, etkinlikler ve çağdaş sanat sergilerine ev sahipliği yapacağını kaydeden Özel, “İstanbul’a gelen turist, ziyaretçi ve İstanbullu, hem Anadolu hem Rumeli Hisarı’nı, Hisarın manevi ruhuyla, İstanbul’un fethinin ışığında gezmiş olacak. Böylece yeni bir kültür alanı kazanmış olacağız.” açıklamasını yaptı.
“1990’lı yıllardaki çimentolu müdahale, Hisar’a zarar verdi”
Oktay Özel, 1990’lı yıllarda iyi niyetli başlayan restorasyon çalışmalarındaki çimentolu müdahalelerin Hisar’a zarar verdiğinin altını çizerek, “Yaptığımız tetkiklerde, beklenen İstanbul depreminde Hisar, ne yazık ki ağır hasar alacak düzeydeydi. Alanında uzman bir bilim kuruluyla güçlendirme projelerini tamamladık ve Hisar’ı güçlendirmiş olduk. Aslında İstanbul’a kazandırılmış en önemli durum bu oldu. Anadolu Hisarı, beklenen İstanbul depreminden ayakta çıkacak ve herhangi bir can kaybı tehlikesine sebep olmayacak. Uzun yıllardır kullanılmayan Hisar, artık İstanbulluyla buluşmuş olacak ve Müze fonksiyonuyla ziyaretçi alacak.” diye konuştu.
Anadolu Hisarı’nı gazetecilerle gezerek yapılan çalışmaları detaylarıyla anlatan Özel, Anadolu Hisarı’nın yapısal restorasyonunun büyük ölçüde tamamlandığına dikkati çekti.
Özel, Hisar’ın arkasında bulunan ve halk tarafından sıklıkla kullanılan namazgahın da çalışmalara dahil olduğunu söyleyerek, yaz aylarının sonunda Hisarlar Müzesi’nin açılacağını dile getirdi.
“İkinci etapta sur duvarları restore edilecek”
Sur duvarlarının restorasyonunun ikinci etap olarak başlayacağını sözlerine ekleyen Özel, “Parçalar halinde, 2023’ün ortalarında Anadolu Hisarı restorasyonunu tamamlamak hedefindeyiz.” ifadelerini kullandı.
Geçmişte, kamu eliyle yürütülen restorasyonların 7-8 yıl sürdüğünü ve vatandaşların merakla beklediğini vurgulayan Özel, restorasyon sürecinde vatandaşların ziyaretine açık olduğunu belirtti.
Hisar’ın 1990’lı yıllardan itibaren kapalı olduğuna işaret eden Özel, 14 milyon liralık sözleşme bedeli ile restorasyonu tamamlanmayı amaçladıklarını vurguladı.
Özel, yapılarda “harabe estetiği” kavramına dikkat ettiklerinin altını çizerek, şöyle konuştu:
“Yürüttüğümüz bütün restorasyon çalışmalarında ‘harabe estetiği’ kavramını hep ön planda tutuyoruz. Çok hassasiyet duyduğumuz bir konu. Özellikle geçmiş yıllardaki uygulamalarda, restorasyon bittikten sonra yeni taşlarla yapılmış tertemiz yüzeyler, insanların keyfini kaçıran durumlar ortaya koymuştu. Biz de bundan çoğunlukla rahatsızdık. Birçok kötü uygulamaya, bizim dışımızda yürütülen çalışmaya, İBB’nin KUDEP kanalıyla müdahale ettiğimiz de oldu. Biz kendi yürüttüğümüz çalışmalarda, mümkün olduğunca az müdahale ve oradaki harabe ruhunu, duygusunu, insanlarda bozmayacak küçük müdahalelerle sınırlı tutma hedefindeyiz.”
İBB Kontrol Mühendisi Halil Kendir de yapının tarihçesi ile kullanılan teknik ve malzemelere ilişkin bilgi verdi.